Mijn weblog heeft de verkeerde naam. In plaats van het woord “passie” in de titel, had ik beter het woord “compassie” kunnen opnemen. Passie is dringend, geeft vuur, loopt het risico om goedbedoeld te snel te handelen, heeft iets van doorduwen. Ziet er misschien mooi uit, maar is gevaarlijk. Terwijl compassie een van de mooiste begrippen in onze taal is. En zoveel belangrijker voor de jeugdzorg.

De afgelopen week heb ik drie prachtige (!) documentaires gezien. Eén over volwassenen in de long-stay afdeling van een TBS inrichting, één over meester Ben, een basisschoolleerkracht op een zwart-grijs-bruine school, en één over Valentijn, een jongetje dat een meisje wil zijn (of misschien al wel is). Deze documentaires hebben me diep geraakt. Waardoor? In één woord samengevat: compassie.

De unieke documentaire over de long-stay (‘levenslang’) TBS afdeling gaf de daar vastzittende mannen (met zware delicten) een heel menselijk gezicht. Een man die vrouwenstemmen in zijn hoofd hoort, een man die zegt “vrij te zijn binnen de muren”, twee mannen die verliefd op elkaar worden en binnen de inrichting trouwen. Rustig gefilmd, zonder commentaar. Geen ‘beesten’. Mensen.

De documentaire “Valentijn” volgt een jongen met gender-dysforie (het gevoel in een lichaam van het andere geslacht te zitten) over een periode van negen jaar, van zijn 8e tot zijn 17e. Het laat de kalme worsteling en de kracht van de jongen en het gezin zien, de liefde die het mogelijk maakt om steeds meer tot een eigen keuze te komen over welk geslacht hij/zij zal krijgen. Indrukwekkend detail: de jongen blijft (vooralsnog) Valentijn heten, ook als hij al als meisje leeft, een hormoonbehandeling is gestart (en dus borsten krijgt) en in bijna alles op een meisje lijkt.

De documentaire “Meester Ben” tenslotte, is een ode aan de toegewijde leraar die gedreven is voor een betere wereld en dit in het klein (of moet ik zeggen, in het groot!: al 30 jaar leerkracht op deze zelfde basisschool) waarmaakt in zijn klas. Een klas met alleen maar kinderen met een niet-westerse achtergrond in de Haagse Schilderswijk. De rust en de liefde van deze leerkracht doen wonderen. Hoezo ‘problematische multiculturele samenleving’?

Kortom: compassie. De rustige betrokkenheid op de ander als mens. Niet oordelen, maar meevoelen.

Dit soort geluiden, dit soort documentaires maken mij nou ‘Trots op Nederland’!

Een liefdevolle kerst gewenst,

Meindert.

—
P.S. De 3 documentaires zijn nog (online) te zien:

Meester Ben: http://player.omroep.nl/?aflID=6405266

Valentijn: http://player.omroep.nl/?aflID=5784237

Longstay: http://player.omroep.nl/?aflID=10439407

..

Ik heb net de eerste aflevering van de documentaireserie "Rauw en Puur" (NPS) van Mildred Roethof gezien, over schadelijke seksuele relaties die jonge tienermeiden met oudere ‘straatjongens’ aangaan (deze aflevering gaat over Den Helder). Hoewel ik inmiddels meer dan 9 jaar intensief in dit veld van seksueel risicogedrag bij tieners heb gewerkt, is het toch telkens weer alarmerend om te zien.

Er is dringend behoefte aan veel gerichtere programma’s rondom dit thema in de jeugdzorg. Vooralsnog wordt het onderwerp m.i. namelijk nauwelijks echt met tieners besproken, zijn er heel veel tieners die in vergelijkbare situaties als de meisjes uit de documentaire zitten, en is er teveel handelingsverlegenheid bij werkers. Seksualiteit moet niet langer taboe zijn om in detail te bespreken.

Ik zou graag, vanuit mijn expertise, aan dit soort programma-ontwikkeling meewerken, en eraan bijdragen dat er meer deskundigheid bij werkers komt.

Bekijk de Video-stream: http://player.omroep.nl/?aflID=10378136 (echt een aanrader!).

Hopende op discussie. Met groet,

Meindert Schaap.

—-
RAUW EN PUUR:
Filmmaakster Mildred Roethof duikt in de belevingswereld van jongeren die zich identificeren met de straatcultuur. Er wordt in verschillende Nederlandse steden gekeken hoe ‘straatjongeren’ met universele thema’s, zoals liefde, geld, respect, geweld en ambitie omgaan. We worden overspoeld met verhalen dat het met grote groepen jongeren dreigt mis te gaan of mis is. In Nederland is er veel onrust en zorg over de ‘jeugd van tegenwoordig’. Te jong aan de seks, te jong aan de criminaliteit, Marokkaanse, Antilliaanse en Surinaamse jongens zonder perspectief op werk en ook de integratie verloopt niet vlekkeloos. Tegelijkertijd heeft het overgrote deel van de Nederlandse bevolking eigenlijk geen goed beeld van het leven van die jongeren waar we ons zo zorgen om maken. Hoe ziet hun leven eruit? Waar houden ze zich mee bezig en hoe erg en uitzichtloos is hun leven eigenlijk?
—

Plat engelse scheldkanonnades van nog heel jonge kinderen en een bijzondere groep volwassen professionals die met liefdevolle vasthoudendheid steeds met hen in gesprek blijven. Een bijzondere documentaire over de Mulberry Bush School in Engeland.

Gisteravond heb ik de documentaire met de mooie titel “Hold me tight, let me go” gezien, een documentaire over een schoolinternaat voor jonge kinderen, leeftijd 6 tot 12, met ernstige gedragsproblemen en een onzekere hechting. En een documentaire die erg past bij waar ik hoop dat een groot deel van deze blog-site over zal gaan: zorg met passie voor kinderen onder moeilijke omstandigheden.

Veertig ‘rotkinderen’ bij elkaar en een luxueus grote macht van 108 medewerkers die heel intensief met hen werken. Hoewel dit in Nederland een onmogelijkheid lijkt en ik me ook afvraag hoe dit financieel vol te houden is, geeft deze documentaire veel stof tot reflectie over methodiek en bejegening. Twee zaken sprongen er voor mij uit: het engelengeduld van de medewerkers en de bijzondere ‘holding’ methode die toegepast werd.

Hoewel veel van de kinderen zich met regelmaat in agressie verloren en het veelvuldig ‘bitch!’ en ‘motherfucker’ regende, was het prachtig om te zien hoe de volwassenen er continu voor de kinderen waren. Geen stemverheffingen, geen straf, alleen maar rustig praten, gevoelens benoemen, en er zijn. Of de kinderen nu krijsten, schopten, spuugden of vloekten, de volwassenen bleven beheerst en betrokken. Het negatieve gedrag mocht gebeuren. In veiligheid.

De enige vorm van ‘straf’ was een positieve, fysieke holding, als maatregel om de kinderen te begrenzen en tot rust te laten komen. Consequent werden kinderen die zich in agressie verloren, beetgepakt bij de arm of als nodig in een soort van houdgreep of dwangbuisgreep. Dit werd volgehouden tot het kind, vaak na veel schreeuwen, spugen en pogingen tot schoppen, toch weer geheel tot rust gekomen was. Pas dan werd, op vriendelijk verzoek van het kind, de arm weer losgelaten.

Wat me vooral raakte, is dat deze zeer consequent doorgevoerde manier van begrenzen in alle gevallen werkte. De kinderen werden weer rustig, werden weer kalm, waren weer aanspreekbaar, en waren vaak zichtbaar dankbaar dat de volwassenen hen middels zo’n bijna liefdevolle holding weer tot rust gebracht hadden. Sterker nog, door deze holding waren de kinderen nadat ze weer tot rust gekomen waren regelmatig echt in staat om hun diepere verdriet en angsten (die aan de agressie ten grondslag lagen) met de volwassenen te bespreken. Het laten gebeuren van agressie kreeg zo een positieve functie.

Over verloop van tijd zag je de kinderen meer tot rust komen. Ze zagen dat deze volwassenen te vertrouwen waren, dat ze hen veiligheid gaven, en dat ze hen nooit zouden afvallen. Met als gevolg dat de kinderen ook meer en meer weer intimiteit en warmte durfden uiten. En de band die daardoor ontstond was het vehikel waardoor verdere positieve gedragsverandering mogelijk werd.

Een mooie documentaire.

.

[ZIE OOK: http://www.pbs.org/pov/holdmetight/film_description.php]

.

Na ruim 4 jaar India, met bijbehorend weblog over mijn werk en leven met straatkinderen daar (zie: www.streetkids-SRH.org), nu terug in Nederland met een nieuw weblog. Over hét onderwerp dat me altijd bezighoudt, de jeugdzorg. Ik hoop hier met regelmaat berichten en persoonlijke reflecties te plaatsen, en ook regelmatig reacties van jullie te mogen ontvangen.

Voor nu, een beste groet!

Meindert Schaap,
www.linkedin.com/in/meindertschaap